OVARIANA®In Polen bestaat een gratis programma van het NFZ (Nationaal Gezondheidsfonds) voor de preventie van baarmoederhalskanker voor vrouwen van 25–64 jaar. Een verwijzing is niet nodig. Je kunt je aanmelden via elektronische registratie op het Internetowe Konto Pacjenta (IKP, online patiëntenaccount) of in de app mojeIKP, rechtstreeks bij de zorgverlener of via de gratis informatielijn 800 190 590. Het onderzoek wordt uitgevoerd door poliklinieken voor verloskunde en gynaecologie met een contract met het NFZ en door een deel van de POZ-praktijken (eerstelijnszorg).
In het NFZ-programma is het basisonderzoek de HPV HR-test. Sinds 1 augustus 2026 vervangt deze het klassieke uitstrijkje als onderzoek in de eerste fase van het programma. Het is een moleculaire test die het hoog-risico humaan papillomavirus (HPV) opspoort — de belangrijkste oorzaak van baarmoederhalskanker. Het afnemen van het monster gaat zoals bij een uitstrijkje: een korte uitstrijk van de baarmoederhals. Het monster wordt in een speciaal potje met vloeistof gedaan, en daarom wordt, als de test het virus vindt, de cytologie op hetzelfde monster gedaan — zonder tweede bezoek.
De uitslagen in het kort. Is het virus niet gevonden, dan doe je het volgende preventieve onderzoek meestal over 5 jaar — soms raadt de arts een eerder moment aan en volg je dat advies. Vindt de test het virus, dan betekent dat geen kanker: de cytologie van hetzelfde monster wordt beoordeeld, en de volgende stappen hangen af van het type virus en de uitslag van de cytologie — die bepaalt de arts die de uitslag met je bespreekt. Dat kan bijvoorbeeld een controle na een jaar zijn of een uitgebreider onderzoek van de baarmoederhals (colposcopie).
Heel belangrijk: het preventieve onderzoek is bedoeld voor vrouwen zonder klachten. Heb je klachten — ongewoon bloedverlies (bijv. na seks of na de menopauze), ongewone afscheiding, pijn — maak dan zo snel mogelijk een afspraak bij de arts, ongeacht wanneer de screening was of zal zijn en wat de uitslag was. Bij hevig bloedverlies of als je je niet goed voelt, zoek je dringend hulp.
Ben je jonger dan 25 of ouder dan 64? Dat zijn de grenzen van het programma, niet van jouw behoeften — praat met je arts over onderzoeken.
Bronnen: NFZ — HPV HR od 1 sierpnia 2026 · NFZ — zasady programu